آشنایی با انواع رشته های هنرهای سنتی ایران ، قالیبافی

آشنایی با انواع رشته های هنرهای سنتی ایران ، قالیبافی

آذر 14, 1400
9 دقیقه مطالعه

با مجله خبری ایشومر در هنرهای سنتی ایران همراه باشید:

 

آشنایی با انواع رشته های هنرهای سنتی ایران ، قالیبافی

 

قدمت قالیبافی در ایران به تمدن سکایی ها و هخامنشیان می رسد اما به دلیل تجزیه و

عوامل جوی قالی بر جای مانده تا عهد صفوی موجود نیست و از روی نقاشی ها یا توصیف

در اشعار و داستان ها نقوش و نوع قالی های هر دوره قابل تشخیص است.

در عهد امویان و عباسی قالیچه با نقوش هندسی بر جای مانده است.

در عهد سلجوقی فرش های زیبا برای مساجدعلاالدین شهر قونیه بافته شده ،

در سفرنامه مارکوپلو به صدور قالی ایران برای دمشق اشاراتی شده است.

در عهد مغول و تیموری نقوش شطرنجی ، شاخ و برگ دار وارد قالی ایرانی می شود.

اوایل قرن 10 هجری قمری قالیبافی به عنوان یک هنر مطرح می شود و تحت حمایت پادشاهان

صفوی کارگاه هایی از آثار هنری قالیبافی در هرات ، تبریز ، همدان ، اصفهان و کاشان دایر می شود.

 

 

 

 

مجله خبری ایشومر آشنایی-با-انواع-رشته-های-هنرهای-سنتی-ایران-،-قالی-بافی-مجله-خبری-ایشومر-284x300 آشنایی با انواع رشته های هنرهای سنتی ایران ، قالیبافی سبک زندگی طراحي هنر  هنرهای سنتی ایران نقوش قالی قالیبافی ایرانی قالیبافی قالی دار قالی آثار هنری

 

طبق گزارش مجله خبری ایشومر  ،

ابزار قالیبافی ایرانی

1- شانه ، 2- قیچی ، 3- کارد ( چاقو )، 4- قلاب ، 5- سیخک ،

6- قشو ( قاشین ) دفه یا دفتین برای کوبیدن پود و

اصلی ترین وسیله ی قالیبافی دار است که تارها بر دور تا دور آن قرار گرفته و بافنده پودها را توسط

گره بر آن نقش می بندد.

 

مواد و مصالح قالیبافی

1- پشم گوسفند ، 2- کرک ، 3- نخ ، 4- ابریشم

 

انواع گره قالی در ایران

1- گره فارسی بافت

2- گره ترکی بافت

 

انواع نقوش قالی در ایران

نقوش قالی در ایران به شرح زیر است :

1- هراتی یا ماهی

2- ترنج و لچک

3- بته جقه یا کاج

4- شاه عباسی

5- سجاده ای یا محرابی

6- نقوش هندسی

7- گل و طبیعت

8- نقوش حیوانی

9- جوشقانی

10- بید مجنون یا سرو

11- مینا خانی

12- خرچنگی

 

انواع طرح ها و نقش های قالی ایرانی Iranian carpet designs

 

انواع دار قالی در ایران

1- دار افقی – مخصوص عشایر و عمودی ایستاده –

2- دار عمودی

الف- دار عمودی روستایی که ثابت است

ب- دار عمودی تبریزی

ج- دار عمودی گردان که قابلیت بافت فرش با طول زیاد را داراست.

 

اجزای اصلی انواع دارهای قالی بافی جدید و قدیم و وظایف هر کدام

سردار

وظیفه مهار چله‌ ها را بر عهده دارد و در بالای دار قرار می‌گیرد ،
زیر دار

مانند سر دار وظیفه مهار چله‌ ها را بر عهده دارد و در پایین دار قرار می‌گیرد.

راست روها

در دو سمت دار قالی قرار می‌گیرند و وظیفه نگهداری و مهار سر دار و زیر دار را دارند،

فندک

در پایین سر دار و به موازات آن و معمولاً با فاصله‌ای حدود ۳۰ الی ۵۰ سانتیمتر از آن قرار دارد و به جای سر دار چله‌ها را مهار می‌کند و

در برخی از دارها مانند دارهای معروف به تبریزی از ابتدا تا انتهای بافت بر روی دار حضور دارد، ولی در دارهای مرسوم به فارسی بسته به شیوه و سنت بافت،

زمان حضور آن متفاوت است که در صفحات بعد به آن خواهیم پرداخت.

چوب کوجی

در میانه دار قالی و جلوی چله‌ها قرار می‌گیرد و با مهار چله‌های زیر به کمک نخی به نام نخ کوجی وظیفهٔ مهم جلوگیری از کجی فرش را عهده‌دار است.

از این وسیله اغلب در دارهای قالیبافی معروف به فارسی استفاده می‌شود.

چوب هاف

در لا به لای چله‌ها قرار گرفته، محدوده حرکت آن از زیر سر دار تا پشت چوب کوجیمی باشد.

وظیفه چوب هاف حفظ و تشدید فاصله و زیر و رو (ضربدر) در میان چله‌ها است، و با قابلیت حرکت به سمت بالا و پایین، ردیف ضربدرها را نیز به بالا و

پایین حرکت داده و موجب تسهیل عملیات پودکشی می‌شود.

زیر سری کوجی

عبارت است از دو قطعه چوب و شاید هر وسیله‌ای دیگر که معمولاً بین راست روها و چوب کوجی قرار می‌گیرند تا ضمن کمکد به کشیدن چوب کوجی

به سمت جلو، چله‌های زیر را نیز هراه آن به بیرون از ریف چله‌ها هدایت نماید.

گوه

وسیله‌ای است عموماً به شکل مثلث که در محل اتصال سر دار و زیر دار با راست روها قرار گرفته و با ایجاد فشار و با بالا و پایین بردن سردار و زیر دار

در نهایت، وظیفه شل و سفت کردن چله‌ها را عهده‌دار است و معمولاً در دارهای چوبی استفاده می‌شود.

پیچ

دو عدد پیچ در بالای سر دار همان وظیفه گوه را بر عهده دارند و می‌توان با چرخاندن آن‌ها یا سردار را بالا و پایین برده،

و در نهایت چله‌ها را شل و سفت کرد، ویا این عمل را بالا و پایین بردن فندک و حتی بعضاً زیر دار، انجام داد.

اهرم بالا

وسیله چرخاندن سر دار را به عهده دارد و فقط در دارهای متحرک مانند دارهای مرسوم به (کرمانی) از آن استفاده می‌کنند ،

اهرم پایین

وسیله چرخاندن زیر دار را به عهده دارد و فقط در دارهای متحرک مانند دارهای مرسوم به (کرمانی) دیده می‌شود.

کمان

قطعه چوبی است که اغلب به شکل کمان می‌باشد و همراه دو عدد طناب که در دو سوی آن بسته شده و به کمک دو عدد چوب شبیه

چوب کوجی که یکی به چله‌های زیر، و دیگری به چله‌های رو بسته شده، می‌توان چله‌ها را در دارهای کمان‌دار جابه‌جا کرد و عملیات پود کشی را انجام داد.

سه‌ پایه

این وسیله فقط در برخی از دارهای زمینی تعبیه می‌شود و مانند زیر سری کوجی، همان عمل را به نحو دیگری انجام می‌دهد.

علاوه بر آن بافندگان توپک‌های خامه‌های قالیبافی را نیز از آن آویزان می‌کنند.

 

مراکز مهم قالیبافی ایرانی

این آثار هنری را می توان در شهرهای اصفهان ، تبریز ، نهاوند ، کاشان ، نایین ، کرمان ، خراسان و جوشقان

جستجو کرد.

 

آشنایی با انواع رشته های هنرهای سنتی ایران

برچسب‌ها :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Rating*